info@fdiengdoh.com | fdiengdoh@fdiengdoh.com

Ki phone bym biang u IMEI kin sa shah khang noh

By: Farlando Diengdoh

Shillong, Naiwieng: Ka long ka ba sngewthamula ban pule ia ka jingthoh jong u wei u rangbah ha ki shithi shaphi. Tip dei ba um ju pule khubor ne kumno.

Ka ei ka ba nga mut ban pynshai lang ka long kane: Ki mobile phone jong ngi baroh ki don ia uta u IMEI (International Mobile Equipment Identity). Kaba mut u nombor ba iapher na kawei sha kawei. Ka jingdon jong une u nombor ka lah ban iarap lada don ba phone byrngem ne pyndon kam bakla ia ka handset. Lyngba une u IMEI lah ban tip u briew u don ha kano ka thain. Kata ka mut lah ban tip ba u nongphone u don lehse ha shillong. Nangta sa kawei pat, da phi shah tuh ka mobile, u briew u suk ban unlock ia ka phone bad thep da kawei ka SIM card. Hynrei da phi tip ia u IMEI jong phi, phi lah ban ai jingtip ban blok noh ia kato ka handset. Kamut u nongtuh um ioh shuh ban pyndon kam ia ka Handset wat la u thep da kawei pat ka SIM card ruh.

Te ka ju long ba ki mobile ba mih na China (Chinese Phone) ki ba tat, kim don u IMEI ba biang. Bad bun ki Lehnoh ki pyndonkam da kine ki jait mobile ban ym lah ban thwet ia ki. Te ha India ka don ka wei ka seng ba khmih ia ki nongai phone ka TRAI (Telecom Regulatory Authority of India) bad kane ka TRAI ka dei ka ba ai lisen ia baroh ki company ban pyntreikam ia ki mobile ne land line phone. Kata ka mut ka BSNL, Reliance, Aircel, Airtel, Vodafone bad kiwei kiwei ki hap hapoh ka jing peit jong ka TRAI. Kumta ka TRAI ka la rai ban khang noh ia ki handset bym biang u IMEI. Ia kane la dep ai por naduh u snem ba la dep. Hynrei ki bun ki company kim pyntrei kam. Te ka TRAI ka pynjlan biang shaduh ka 30 November 2009. Bad lada don ki company bym pyntrei kam ka mut kin duh ka laisen.

Ka jingthmu ba nyngkong jong ka TRAI ka long ban khang beit ia ki bymbiang u IMEI. Hynrei ka pyrkhat na ka bynta ki 25 million ki baduk ba suk ba thied da ki mobile tat china ki ba don ha India, te ka la rai ban ithuh ia ki nombor jong kito ki handset, tangba ki hap ban leit register shwa ka 30 tarik November. Dei kane ka ba pynlong ia ki company ban sms sha ki Customer ban leit phah pynbeit ia u IMEI. la dei ban da sngew nguh ba ha ka jaka ba phi hap ban bret noh ia ka to ka phone bad hap thied da kawei hynrei shu siew 200 ne 199 kumta hi ban ioh pyndonkam biang.

Nga thoh ia kane ym namar ba nga trei bad ka Aircel ne ba nga pyndonkam Aircel. Hynrei nga kwah ban pynshai paidbah. Khnang ba kiwei kin nym shah ialam bakla.

~~||~~||~~